Globalisering en neoliberalisme ontmaskerd
Laatste geplaatste commentaren:
favoriete links :
Home
blog:Globalisering en neoliberalisme ontmaskerd
The Take, arbeiders ten strijdeThe Take, arbeiders ten strijde
Als filmfragment heb ik gekozen voor de trailer van de documentaire "The take". Verder heb ik op Youtube nog twee fragmenten van deze film gevonden. In het Spaans maar de voice-over is Engels http://youtube.com/watch?v=rm97EeqKzsc http://youtube.com/watch?v=D0X6GgCgp9k De documentaire is gemaakt door het echtpaar Avi Lewis (Canadees mediapersoonlijkheid en sociaal-democratisch documentairemaker) en Naomi Klein (auteur van o.a No Logo en The Shockdoctrine, journaliste en activiste) en handelt over de strijd van de Argentijnse arbeiders die hun bedrijf trachten in handen te krijgen nadat de eigenaars zich uit het bedrijf hadden teruggetrokken. En dit tegen de achtergrond van de presidentsverkiezingen en het beleid van de afgelopen decennia.Het verhaal Begin 2002 trokken Klein en Lewis in de nasleep van de ineenstorting van de economie in 2001 naar Argentinië. Op dat moment bevindt het land z'n welvarende middenklasse zich in een ghosttown, lege kantoorgebouwen, fabrieken en gedoofde reclamelichten geeft de stad z'n aanzicht. Argentinië was nochtans een welvarend land maar de globalisatie, met name de richtlijnen van het IMF maakte het arm. Het economische wonder onder Carlos Menem sloeg om in een nachtmerrie. Het land raakte bankroet met massale sluitingen tot gevolg. Eigenaars lieten hun fabrieken in de steek waarop de arbeiders zelf het touw in handen namen. Met geen bazen, gelijke salarissen en een bestuur van één werker, één stem, slaagden de arbeiders erin de fabriek welvarender te maken dan ooit. Het kaalgevreten skelet had weer vlees gekregen en al snel cirkelden de aasgieren opnieuw boven hun prooi. De voormalige eigenaars stelden alles in het werk om hun bedrijf terug in handen te krijgen maar gewapend met katapulten en de steun van het volk weerstonden de arbeiders keer op keer de pogingen hen er terug uit te zetten. Tegelbedrijf Zanon fungeerde als voorbeeld voor tal van andere bedrijven en tegen begin 2003 stonden er reeds meer dan 150 bedrijven onder arbeidscontrole en zelfbestuur. De achtergrond Sinds de jaren '70 heeft Argentinië een ultra-liberale politiek gevoerd die het land steeds dieper deed wegzakken. Wat eens voorgesteld werd als het Beloofde Land van Zuid-Amerika, de nieuwe Verenigde Staten, raakte in het slop. In 1976 neemt een militaire junta de macht over, vrijwel onmiddellijk verkrijgt ze de financiële steun van het IMF en de grenzen worden geopend voor buitenlandse investeerders ten nadele van de nationale industrie. Corruptie en schandalen vieren hoogtij en met de Falkland-oorlog swingt de nationale schuld de pan uit. Het land glijdt steeds sneller af richting afgrond maar de Argentijnse presidentskandidaat Menem biedt hoop. Met een programma van nationale heropbouw wint hij de verkiezingen. Maar kort daarna neemt hij een scherpe bocht richting rechts en laat hij belangrijke pionnen van de militaire junta verder deelnemen aan de macht. Hij bouwt Argentinië om tot een modelleerling van het IMF en de Wereldbank. Alle beleidslijnnen worden strikt opgevolgd en het land kent een nieuwe golf van liberalisering, deregulering en privatisering. De werkloosheid neemt groteske vormen aan maar het IMF en de Wereldbank blijf geld doneren. Tegen de jaren '90 waren de laatste openbare ondernemingen verkocht of geliquideerd. De La Rua die in 1999 het bewind overnam van Menem doet weinig om het tij te keren. Hij blijft in de greep van de Westerse ondernemingen en instellingen die hervormingen eisen opdat ze er zeker van kunnen zijn dat hun leningen terugbetaald worden en om meer armslag te creëren. Met 20-30 miljard dollar als drukkingsmiddel werd de president verplicht besparingen en nieuwe neoliberale hervormingen door te voeren. Dit betekende dat de overheidsuitgaven bevroren werden voor de komende 5 jaar, behalve deze voor de afbetaling van de (interesten op) de schuld. De pensioenfondsen en het innen van de belastingen werden geprivatiseerd, de pensioenleeftijd opgetrokken en er werd gesneden in het geld voor de provincies die op hun beurt de uitgaven gedurende vijf jaar moesten bevriezen. Deze nieuwe offers die van de staat werden geëist, leidden tot massale protesten. Uit angst dat het land zijn schulden niet zou kunnen terugbetalen bleef het IMF geld pompen in de Argentijnse staat. Tegen 2001 waren de grootste staatsbedrijven reeds verkocht door de privatisering om de schuld te kunnen afbetalen. Al deze inspanningen ten spijt bleef de schuld stijgen. Tegen 2001 was de situatie onhoudbaar naar aanleiding van de repressieve aanpak, het sluiten van het volk hun bankrekeningen volgde massale protesten en de regering zag zich genoodzaakt te vluchten. De La Rua trad af en op een paar weken tijd kende Argentinië 5 verschillende presidenten. De chaos was compleet en het volk was op zichzelf aangewezen. Zij begonnen zich te organiseren in wijkcomités maar de meesten kozen niet voor de volle actie uit angst hun werk te verliezen. Met de verschillende sluitingen geconfronteerd besloten de werknemers van enkele bedrijven het heft in handen te nemen. Ze bezetten de fabriek en vormden ze om tot een succesvolle onderneming. Op die manier toonden ze een alternatief voor het neoliberaal kapitalistisch systeem dat hen opgedrongen werd. We mogen echter de specifieke context van Argentinië niet uit het oog verliezen. Terwijl bij ons de arbeidersstrijd een lange geschiedenis kent en verschillende verwezenlijkingen op hun conto kunnen schrijven, moet de Argentijnse strijd quasi van nul (her)beginnen. De vergelijking tussen pakweg België en Argentinië is in deze moeilijk te trekken. Ik denk niet dat eenzelfde beweging in België hetzelfde succes zou boeken. Van zulke disproportionele uitbuiting en wanbeheer is bij ons geen sprake. De staat beschermd de werknemers hiertegen. Het Argentijns voorbeeld is wel belangrijk voor de Derde Wereld al mogen we niet dezelfde fout maken als het neoliberaal beleid door één model op een verscheidenheid aan landen toe te passen. Hun voorbeeld is van belang omdat ze tonen dat ontsnapping uit die neerwaartse spiraal mogelijk is. Ze geven hoop op beter en tonen aan dat er alternatieven voorhanden zijn. Het is dus geen alternatief voor het kapitalistisch systeem in z'n geheel maar wel voor het beleid in bepaalde landen binnen een bepaalde sociale context. Begin 2002 zat Argentinië tot over de oren in een zwarte recessie die de armoede en de werkloosheid pijlsnel deden toenemen. Argentinië was het jaar daarvoor in een financiële crisis gesukkeld waardoor de staat zijn binnen- en buitenlandse schuldverplichtingen niet langer kon nakomen.Vandaag is Argentinië onder leiding van Kirchner weer aan een opmars bezig. Sinds hij aan de macht kwam in 2003 is hij erin geslaagd de economie terug uit het slop te trekken. Hij zwengelde het Bruto Binnenlands Product, de investeringen, de tewerkstelling en de exportcijfers terug aan. Armoede en werkloosheid daalden terwijl de begroting in evenwicht bleef. Onder zijn bewind slaagde Argentinië er ook in om in 2006 zijn volledige schuld aan het IMF terug te betalen. Dit betekent niet dat Argentinië intussen schuldenvrij is. Ze staat nog steeds bij verschillende schuldeisers voor ettelijke miljarden in het krijt maar nu is wel in staat een sociaal economisch beleid te voeren onafhankelijk van het IMF. De spectaculaire groei van Argentinië is volgens de econoom Federico Marongiu van het CIPECC te wijten aan een devaluatie die volgens hem altijd wordt gevolgd door een periode van volgehouden groei. "De waarde van de Argentijnse peso werd tien jaar lang artificieel gelijkgesteld met die van de dollar, maar door de crisis moest de Argentijnse regering daar een einde aan maken. Na enkele maanden was de peso nog maar 30 dollarcent waard. Samen met de hoge inflatie wakkerde dat de economische activiteit aan, terwijl een nieuwe belasting op de snel groeiende uitvoer van landbouwproducten ook veel meer geld in de schatkist deed stromen. Een deel van dat geld ging naar sociale programma's, waardoor de binnenlandse vraag toenam. Ook buitenlandse bedrijven vinden de weg terug naar Argentinië." De mogelijkheid tot een eigen onafhankelijk economisch beleid dat vanzelfsprekend zou moeten zijn, blijft voor vele anderen echter een utopie. Referenties http://thetake.org Argentijnse Bruckman-arbeiders in Antwerpen http://indymedia.nl/nl/2003/11/15583.shtml Valente, M., Argentinië koopt zich vrij bij het IMF, Mondiaal Nieuws, 04 januari 2006 http://www.mo.be/index.php?id=61&tx_uwnews_pi2%5Bart_id%5D=15442 Vanden Berghe, F., Argentinië, leeggezogen land der overvloed, uitpers, januari 2001 http://www.vcp.nu/actiedag/latijns_amerika/arg_leeg.htm
|
reacties op artikel |