Een leerjournaal is een instrument dat inzicht in de leerstof en/of het kritische reflectievermogen van studenten wil bevorderen door hen doelbewust te laten denken en schrijven over de leerinhoud. Concreet wordt studenten gevraagd wekelijks of twee wekelijks neer te schrijven wat ze hebben geleerd uit een specifieke les, practicum, uit de zelfstudie, … . Daarnaast kan hen ook worden gevraagd over hun eigen leerproces te rapporteren. 

Het concept van een leerjournaal is bruikbaar in verschillende inhoudsgebieden. In (natte) practica en labo’s kan een leerjournaal gebruikt worden als aanvulling op labo-rapporten of logboeken. Waar bij deze laatste producten de nadruk ligt op het rapporteren van data en informatie, doet een leerjournaal studenten ook bewust nadenken over de vraag: ‘Wat heb ik hieruit geleerd?’ Enkele suggesties voor de implementatie:

• Voor studenten die nog nooit met een leerjournaal gewerkt hebben is het belangrijk hun denk- en schrijfproces te structureren aan de hand van vragen of thema’s. 
  Bijvoorbeeld: 
  • Wat leerde ik uit het practicum over mijn praktische vaardigheden?
  • Wat leerde ik uit het practicum over de leerstof?
  • Wat wil ik volgend practicum nog aan de practicumbegeleider vragen?
• Om studenten vertrouwd te maken met het schrijven en om een leerproces mogelijk te maken is het belangrijk dat studenten geregeld schrijven. Dus liever wekelijks of twee wekelijks korte stukjes dan maandelijks een lange reflectie.
• Om didactische en praktische redenen lijkt het zinvol om een leerjournaal direct te koppelen aan laborapporten of logboeken. Daarbij kan gewerkt worden met een losbladig systeem of met een schriftsysteem waarbij op de linkerpagina wordt gerapporteerd en op de rechter pagina wordt gereflecteerd.
• Wanneer u koudwatervrees bij studenten en/of uzelf vermoedt voor de implementatie van een leerjournaal, kunt u een jaar proefdraaien ‘op vrijwillige basis’.

Praktische literatuur:
https://www.kuleuven.be/icto/bv/bvbank/steekkaart.php?stid=40 http://www.infed.org/research/keeping_a_journal.htm
http://www.cete.org/acve/docgen.asp?tbl=digests&ID=27  

Swennen, A., & Korthagen, F. (1999). Het journaal als hulpmiddel bij de begeleiding van aanstaande leraren. VELON, Tijdschrift voor lerarenopleiders, 19, 4, 31-36.  

Onderzoeksliteratuur:
Creme, P. (2005). Should student learning journals be assessed? Assessment & Evaluation in Higher Education, 30, 287-296. 
Morrison, K. (1996). Developing Reflective Practice in Higher Degree Students through a Learning Journal. Studies in Higher Education, 21, 3, 317-329. 
Langer, A.M. (2002). Reflecting on practice: using learning journals in higher and continuing education. Teaching in Higher Education, 7, 337-351.