Een verkwikkende cultuurbad op het Frysk festival

Van vrijdag 22 tot zondag 24 augustus waren we te gast op het Frysk festival, het festival in Friesland, op uitnodiging van muziektheater LOD. We genoten van een verkwikkend cultuurbad dat ons nog lang zal bijblijven. 

We kwamen vrijdag rond 16u30 in Leeuwarden aan en begonnen meteen aan een cultuurmarathon.Onze eerste activiteit was de opening van de tentoonstelling van de Vlaamse kunstenaar Johan Creten. Met zijn zes grote keramiekbeelden bracht hij ons onder de titel ‘Les blessées’ meteen in vervoering. Sterke tragikomische beelden met meerdere betekenissen.Vandaar ging het naar De Harmonie. In dit cultuurhuis was er een fototentoonstelling van Wim Vandekeybus.Als topchoreograaf kende ik hem, maar dat hij ook pakkende foto’s kon maken wist ik niet. Pareltjes.Op de eerste verdieping beleefden we daarop een pracht van een video-installatie van de Belg Thierry De Mey : From inside. Beelden van drie locaties: Frankfurt, Gibellina (Sicilië) en Kinshasa. Op de drie locaties dans. In Frankfurt het strakke Forsyth gezelschap, in Gibellina wervelende dansers in een labyrint en in Kinshasa het dagelijks leven als dans. Prachtige en aangrijpende beelden. De toeschouwers kunnen bovendien via een ingenieus systeem van sensoren de voorstelling zelf sturen. Toen we nog fel onder de indruk met Thierry stonden te babbelen achteraf vertelde hij dat hij de grens wou aftasten waar leven dans wordt en dans leven.

De eigenlijke opening van het festival moest dan nog komen. Na de korte en gepaste toespraken van o.m. de Vlaamse coördinator van het festival, Guy Coolen werd de opening opgeluisterd met de uitvoering van een compositie van ‘onze’ Dick Van der Harst. Ruim 400 muzikanten van harmonieën, fanfares en brassbands brachten een spetterend concert dat naadloos overging in vuurwerk. 

Zaterdagmorgen was ik zo vermetel om letterlijk voor dag en dauw op te staan om een ochtendvoorstelling mee te maken in de Prinsentuin. Om 6u15 bracht de blinde Friese dichter Tsjêbbe Hettinga zijn episch gedicht ‘De leginde fan it ljocht’ (De legende van het licht). Muzikaal begeleid door het Mondriaan kwartet en de zang van Katelijne Van Laethem werd het een merkwaardige belevenis in de kille ochtendschemering.   

Na een stadswandeling trokken we naar Wartena om er een baken te bekijken. De organisatoren van het Frysk festival hadden een oproep gedaan naar de Friese steden en gemeenten om met de lokale bevolking een baken te maken met waardeloos materiaal rond het festivalthema ‘Gemeenschap’. Twaalf steden en gemeenten hadden al, met de steun van professionele kunstenaars,  een baken gemaakt. Er was een wedstrijd aan verbonden en de winnaar kreeg het slotconcert van het festival in zijn gemeente.De volgende halte was het Belvedèremuseum in Heerenveen. Een mooi en modern museum. We namen er de lunch met Bl!ndman, vier saxofonisten die op een erg mooie manier Bach speelden.Ook het dessert, een rondleiding in het museum met hoofdzakelijk Friese schilderkunst mocht er zijn.

Het hoogtepunt van de dag was echter de première van ‘Twee oude vrouwtjes’ van ons eigenste LOD in het Posthuistheater. Een schitterende voorstelling. Men neme twee sterke actrices (An De Donder en Sien Eggers), men zet er knappe muziek onder (Dominique Pauwels), men zorgt voor een authentiek Fries mannenkoor en men brengt dit alles in een aangepaste scenografie op een tekst van Toon Tellegen en je hebt een topproductie. Deze voorstelling komt pas in het voorjaar 2009 naar Vlaanderen. Niet te missen.

’s Avonds stond er nog een aparte belevenis op het programma: een video-installatie van Lan van Sytze Pruiksma. Niet dat de videobeelden zo bijzonder waren, maar de voorstelling was in een weiçland in de buurt van Harlingen. De toeschouwers moesten een ligstoel en een dekentje ophalen en zich dan door de drassige weide naar de schermen begeven. De videobeelden gingen over het landschap waar we in zaten. Echt en virtueel. 

Zondag zetten we de terugtocht naar Gent in. Toch kregen we er niet genoeg van. We maakten nog twee stops. Eerst in Tyrsjerk, Vijverburg. Een prachtig park met een tijdelijke beeldententoonstelling. Enkele mooie beelden in een prachtig park.De laatste halte was in Sneek waar videokunstenares Fiona Tan ons nog eens, ten overvloede, toonde via ingekleurde zwartwit beelden hoe belangrijk water is voor Friesland en de Friesen.

Na dit cultuurbad ben ik overtuigd dat Friesen iets hebben met Vlamingen, dat  Vlaanderen veel talent te bieden heeft en dat een begeesterende coördinator, grote betrokkenheid en vriendelijke medewerkers garant staan voor een succesvol festival. 

De laatste dagen in Thailand

We zijn nu onze derde dag in het Pinacle Grand Resort. Een leuk hotel met een grote tuin, zwembad en stukje prive strand. We houden het hier echt rustig. Gisteren naar Beach Jomtien gewandeld en met een tuk tuk teruggekeerd. Niet veel zaaks. Blankenberge op zijn Thais. Hotels, restaurants en strandwinkeltjes. Onze reisgenoten gingen naar Pattaya en gaven mee dat het echt niet de moeite waard is. We gaan vandaag iets vroeger naar Pattaya om er om 18u30 een travestietenshow te bekijken. Verder luieren en lezen tot dinsdagnamiddag. Om 18u45 komen ze ons halen om ons naar Bangkok Airport te brengen. Dan gaat het onherroepelijk terug naar Belgie. 

het einde van de rondreis

In Chiang Rai hebben we nog eens onze Italiaan geproefd vooraleer te gaan maffen. Donderdag was het weer vroeg opstaan. De rit ging naar Chiang Mai. Onderweg een stop op een merkwaardige plaats: Cabages en Condooms. Een plaats waar er aandacht gaat naar een anti aids programma.Bij het naderen van Chiang Mai, langs overigens een zeer mooi landschap,deden we de zogenaamde ambachten. Eigenlijk verkapte manieren om ons souvenirs aan te prijzen. Zo bezochten we ondermeer: edelstenenatelier, gekleurde parasols (was nog leuk, zie mijn beschilderde t-shirt), zijdeatelier en zilverwinkel;. Echt van het goede teveel. s Avonds zijn we met een tuk tuk naar de avondmarkt getrokken. Ongelooflijk grote en gezellige markt. Gudrun ging op eigen houtje shoppen en ik dook na een korte tijd de internetwinkel in. De volgende dag deed de hele groep een olifantenexcursie. Wij beslisten om niet mee te gaan. In ruil kregen we een rustige dag in Chiang Mai. Iets later ontbijten, kuieren, kaartjes schrijven. We ontdekken een fair trade winkel en kopen ook daar souvenirs. Om 16u brengteen taxi ons naar het treinstation. Daar zien we de groep terug. We nemen de nachttrein naar Bangkok. Een belevenis op zich. Toch slapen we redelijk enwe komen op tijd aan. We krijgen nog ontbijt in eenhotelen gaan dan met een auto naar onze strandbestemming: Pinnacle Resort Jomtien. Daar kunnen we de komende dagen bekomen van de rondreis.   

Derde etappe

We hebben de ruines van Ayuttaya ruim bezocht. Echt de moeite waard. Een stuk ruwer en minder bladgoud natuurlijk. Na de tempels reden we naar het (voormalig) koninklijk paleis. Veel gebouwen met Europese architectuur (de koning studeerde een tijd in Europa) en een Chinees paviljoen. We keerden met de boot terug naar de stad. Leuke trip. Ayuttaya ligt niet voor niets op een eiland tussen drie rivieren. De bussen zijn hier bijzonder mooi (?) versierd. Onze lunch was deze keer op een erg mooie locatie. Erg verzorgd en met smaak. In de namiddag was het rijden naar Phitsanulok. Daar heb ik s avonds nog de riksja excursie gemaakt. Gudrun ging even liggen en is in slaap gevallen. We hebben met een riksja Phitsanulok by night bezocht. Eerst gefrituurde insecten proeven, dan naar het restaurant met de vliegende groenten, wat sightseeing en dan nog buffet.

De volgende dag hebben we nog een tempel gedaan op loopafstand van het hotel. Het was omstreeks 8 u en dan wordt hier overal het volkslid gespeeld. Rare gewoonte. Die verering van het koningshuis is hier trouwens niets overdreven. De volgende halte was Sukothai en dat was heel mooi. We bezochten er het hitorical park met de fiets. Ruines van tempels, een volledig verdwenen paleis en een museum. Nadien hadden we de overigens voortreffelijke iced coffee wel verdiend. De koffie is hier verder uitstekend. De lunch was weer op een mooie locatie, maar er stoppen natuurlijk meerdere toeristenbussen op een dergelijke plek. Dan was het verder rijden en rijden naar Chiang Rai. Toen we vrij laat de stad binnenreden viel er een tropische stortbui uit de lucht. We vonden vlakbij het hotel een goed Italiaan en wisselden dan maar rijst en noedels met pasta (?).

Gisteren hebben we in de buurt van Chiang Rai de bergvolkeren bezocht. eerst met de bus en dan met pickups. Bij de Ahkra was het misschien nog redelijk echt, maar je kon dan voor 450 bath extra naar de giraffevrouwen gaan kijken. Vrouwen met een pak ringen rond hun hals. Gudrun is meegegaan. Ik wou principieel geen mensjes gaan bekijken tegen betaling. De Yao was helemaal fake. De dorpsbewoners trokken snel hun traditionele klederdracht aan als we toekwamen. Voor de rest alleen maar souvenirskraampjes. Na een lunch aan de Mekong was de namiddag een stuk boeiender: de gouden driehoek of het drielandenpunt: Thailand, Burma en Laos. We maakten een boottocht op de Mekong en waren even in niemandsland. De driehoek is vooral bekend voor zijn opiumverleden. Die handel is nu natuurlijk verboden, maar een klein museum legt nog eens uit waar het over ging. Om de dag af te sluiten reed de bus met ons nog naar Mae sai, een grensstadje tussen Rhailand en Burma of Myanmar. Een reuze markt met veel goedkoop spul, veel namaak en veel brol. Als we in het hotel aan kwamen hadden Gudrun en ik nog een Thaise massage tegoed, die we besteld hadden. Twee uur lang werden we bewerkt. Voor Gudrun gebeurde het extra zacht. Het deed deugd. We kunnen er weer even tegenaan. 

Een eind verder

Het deed goed om het drukke Bangkok te verlaten. Al heb je met die Jetairreizen telkens verplichte nummers. Zoals de coconutfarm onderweg. Twee minuten uitleg hoe je suiker uit cocosnoten haalt en dan een souvenirsupermarket in. Dan was de drijvende markt van Damnoen Saduak een stuk boeiender. Om te beginnen gingen we er met een longtailboot naartoe en was de markt leuk. Al hebben ook hier de toeristen en nde souveniers de oorspronkelijke varende handelaars wat verdreven. Nakhom Paton was de volgende stop. Een grote Chedi met tientallen boedhabeelden rondom. Niet zo indrukwekkend als die van Katmandu, maar best te genieten. Met dit soort reizen is onderweg vaak de lunch inclusief> Die kregen we in de Rose Garden. Weer zo een toeristische plek. Toch viel de gaarkeuken best mee. Het eten is hier inderdaad lekker Erik. We kregen dan nog op 45 minuten een overzicht van Thaise cultuur (rituelen,dans en zelfs Thai boxing). Van dan af ging het rechtstreeks naar Kanchanaburi> We kwamen aan in een resort. Zeer mooie locatie, maar het regende en het was snel donker.

Vanmorgen het hele verhaal over de dodenspoorweg en de brug over de rivier Kwai gekregen. Kerkhof met slachtoffers, museum en met de boot naar de beroemde bridge over troubled Kwai water. Al is de brug niet langer origineel. Werd gebombardeerd weet je wel. We waren van plan er ook effectief met de trein over te rijden, maar dat feestje ging niet door wegens reuze vertraging. Dan maar naar de lunchplek. Leuke locatie, toegegeven.

Ik verkies toch meer een basic reis, dat wordt me duidelijk. Dit is te georganiseerd, te weinig eigen initiatief, te weinig actief.

We zijn nu aangekomen in Ayutaya. De stad van de vele ruines. Morgen bezoeken we de stad.

De eerste indrukken van Thailand

We zijn nu drie dagen in Thailand. Bangkok is een zeer grote en drukke stad. Bangkok is ongetwijfeld geen voorbeeld van het Thailand zoals het er ongetwijfeld divers uit ziet, maar het geeft een idee. We logeren luxueuzer dan gewoonlijk en dat is toch even wennen. Ook het feit dat er steeds een eigen bus ter beschikking staat. Comfortabel, maar zo maak je geen kennis met het plaatselijke openbare vervoer.

Gisteren hebben we in een ruk zowat alle highlights van Bangkok gedaan. Eerst kuieren door Chinatown. Je kan er werkelijk alles kopen, zelfs exotisch fruit zoals appels, peren en pruimen en ook bijna alles eten. Vlakbij was er de bloemen- en groentenmarkt. Een bos prachtige orchideeen voor geen geld. Dan kwam de eerste tempel of Wat. Er zouden er nog een pak volgen. De Phrat Kaew is groot en in het verlengde ligt het Grand Palace, het oude koninklijke paleis. Die verering van het koninghuis hier is in niets overdreven. Niet te geloven. Overal foto s en slogans.Voor de middag hebben we ook nog Wat Pho bezocht. Daar was, denk ik de esmeralden boedha het zien waard. Lunch, inclusief, was op een boot aan de oever van de rivier. International en Thaus buffet. Van de restaurantboot stapten we over op de rivierboot om de khlongs te bezoeken. De moeite waard om te zien hoe rijk en arm, door elkaar, aan het water leeft. Om af te sluiten bezochten we nog eens de Wat Arun, betegeld met porcelein, waarvoor talloze Thais hun servies in stukken moeten hebben gegooid. Moe maar tevreden, zoals in onze schoolopstellen, keerden we terug naar Mercure, ons hotel. De rest van de groep ging dan nog op dinnercruise. Wij hebben bedankt voor zoveel overvloed.

Vandaag ben ik met een deel van onze groep, allemaal Vlamingen, op fietstocht geweest. Vroeg opgestaan en van 8u tot 12u gefietst en met de boten gevaren. We fietsten o.a. aan de overkant van de rivier in het zogenaamde groen Bankok (hmmmm). Wel boeiend om te doen. De rest van de dag wordt wat lummelen en mailen en de blog invullen, waarvan hierbij het bewijs.

Morgen verlaten we Bangkok en rijden we in schuifjes naar Kanachaburi. Afwachten wat het wordt. Ik hou jullie op de hoogte. 

Proclamatie Lyceum Gent

Op 27 juni 2008 had ik het genoegen te mogen spreken op de proclamatie van het Lyceum in Gent.

 

Hierbij de tekst van die toespraak.

 

Mijnheer de algemeen directeur, heren en dames directeur, leden van de schoolraad en het oudercomité, beste ouders en niet in het minst jongens en meisjes van het Lyceum.

 

Vandaag draait alles om jullie. Vandaag studeren jullie af. We doen dat met een evenement dat wat ouderwets proclamatie noemt.

 

Het is voor jullie ongetwijfeld een spannend moment (ben ik door of niet door?), maar het is ook een plechtig moment en ik hoop voor jullie allemaal  vooral een feestelijk moment.

 

Bij die gelegenheid het woord voeren is niet gemakkelijk. Het gevaar is immers groot om melig te worden of te belerend.

 

Onvermijdelijk denk je bij zo een gelegenheid terug aan je eigen proclamatie. Dat kunnen jullie zich ongetwijfeld nu moeilijk voorstellen, maar toch is het zo.

Ik studeerde af in het secundair onderwijs in juni 1968. Precies 40 jaar geleden en midden in een tijd dat er een studentenrevolte door Frankrijk en Europa trok.

Ik droeg lang haar en spaarde al een hele tijd voor een baard die maar niet wou dichtgroeien. Ik had lak aan kledingsvoorschriften en droeg een groot peace teken om mijn nek. Kort ervoor, in de loop van de maand mei organiseerde ik met enkele vrienden van mijn klas de eerste scholierenbetoging die ze ooit in het provinciestadje van mijn jeugd hadden meegemaakt.

Er is vandaag veel te doen over de erfenis van mei 68 en over de weerslag op onze samenleving.

Ik wil niet de fout van de oud-strijder maken en deze beweging belangrijker maken dan ze is. Maar in die tijd werd er een duidelijke breuk gemaakt met de autoritaire organisatie van

onderwijs en werk. Sindsdien heeft het woord inspraak concrete inhoud gekregen. We geloofden toen ook dat we de wereld konden veranderen. We waren radicaal, maar niet brutaal.

 

Jullie zijn de kinderen en misschien al kleinkinderen van deze generatie.

Voor jullie is een democratische organisatie van de samenleving ongetwijfeld vanzelfsprekend, maar geven we die ook concreet inhoud?

Geloven jullie nog in de maakbaarheid van de samenleving ? Zijn jullie nog genoeg radicaal?

 

Deze school, de plek waar jullie de voorbije jaren heel veel tijd hebben doorgebracht, heeft jullie gevormd tot jonge kritische en vrije mensen die bereid zijn verantwoordelijkheid op te nemen voor zichzelf en de anderen.

 

Een school is eigenlijk een samenleving in pocketformaat.

 

Je leeft er samen met een heel divers palet aan mensen, leerlingen en leerkrachten, administratief en ondersteunend personeel, een directeur en ouders.

Waar mensen samen leven zijn er regels, gebruiken, een sfeer en is er een bepaalde samenlevingscultuur.

 

Ik kan getuigen dat jullie het voordeel hebben gehad om een school te verblijven die veel aandacht schenkt aan dat samen leven. Om te beginnen worden hier echt de schotten tussen ASO, TSO en BSO weggehaald. Er is bijzonder veel zorg. Er wordt positief gewerkt met diversiteit en verdraagzaamheid is hier een belangrijke waarde.

 

Toen ik op 30 mei in jullie school was voor een under cover bezoek was voor mij de meest positieve ervaring het bijwonen van de bespreking van de leerlingenbegeleiding.

Daar heb ik gemerkt dat jullie geen nummer zijn, maar dar er heel veel zorg gaat naar jullie persoonlijke probleempjes, de thuissituatie en niet in het minst naar het samen leven op school. Ik weet niet of jullie echt beseffen hoeveel zorg er aan jullie besteed wordt achter de schermen, maar als de leerlingenbegeleiding op onze secundaire scholen zo loopt als hier dan zijn we vreej goe bezig.

 

Het GO! heeft, in tegenstelling tot andere onderwijsnetten, de lessen uit mei 68 getrokken en werkt zeer democratisch, van onder tot boven. De onderste steen van deze werking is voor mij de leerlingenraad. Het is ontzettend belangrijk dat de leerlingen, waar het uiteindelijk om gaat, een eerlijke en echte kans krijgen om hun zeg te hebben in het schoolgebeuren.  Ik heb gemerkt dat dit schooljaar de leerlingenraad 15 keer is samen gekomen en dat er goed werd samen gewerkt.

 

Jullie hebben een goed uitgeruste school. Er is een goede samenwerking met de Middenschool. Er is een sterk en gemotiveerd team.

Jullie school heeft dus veel troeven om een goede school te zijn, maar of ze dat ook is hangt af van wat jullie er zelf van maken.

 

Wat het Lyceum jullie vandaag meegeeft is tegelijk veel en niet veel. Een diploma blijft immers een vodje papier als je er niets mee doet.

 

Ik wil het vergelijken met een back packer die op een avontuurlijke reis vertrekt.

Jullie krijgen vandaag een ticket en een rugzak mee.

 

Het ticket is jullie diploma. Het is een ticket, maar slechts een ticket. De voorlopige bestemming mag je zelf invullen. Gebruik je het om aan het werk te gaan? Gebruik je het als toegangsticket voor het hoger onderwijs? It’ up to you!

Op de rugzijde van je ticket staat in elk geval de boodschap dat het leren nooit meer stopt. Wie dacht dat hij of zij nu nooit meer moet studeren moet ik bij deze ontgoochelen.

Niet dat jullie niet mogen genieten van een lange vakantie en jullie studieboeken mogen weg keilen, maar waar je ook terecht komt, enkel levenslang leren waarborgt je op tijd en stond een nieuw ticket.

 

Naast je ticket krijgen jullie een rugzakje mee, gevuld met kennis, vaardigheden, houdingen, inzichten en waarden.

Aan jullie om de inhoud van de rugzak te gebruiken als jullie het nodig vinden.

 

Tot slot wil ik jullie alle succes toewensen op jullie avontuurlijke tocht door het leven met enkele wijsheden van een mei achtenzestiger.

 

Geniet van de vrijheid, maar neem ook verantwoordelijkheid voor jezelf en de anderen.

 

Heb geen angst van het onbekende. Stel je open voor diverse mensen en culturen en weet: ‘Niet de afkomst is belangrijk, wel de toekomst’

 

Wees radicaal, maar nooit brutaal. Durf kritisch te zijn, zeker als je jong bent, maar wees nooit brutaal. De dialoog van mens tot mens heeft al veel meer conflicten opgelost dan welke oorlog ook.

 

Ik wens jullie van harte een boeiende reis door jullie verder leven!